četvrtak, 01. decembra 2022. | 01:05
Najnovije vesti

Najmoćniji srpski vladar

 Za njegove vladavine Srbija je bila najjača zemlja u regionu koja je izlazila na tri mora. Skoro sedam vekova nakon njegove smrti zakoni koje je sproveo pominju se sa najvećim strahopoštovanjem

 

 

Na državnom saboru srpske vlastele u Svrčinu 8. septembra 1331. godine Dušan Silni (kralj 1331—1346, car 1346—1355), nakon zbacivanja oca sa vlasti, ovenčao se za kralja. Svrčin je bio jedan od dvoraca Nemanjićke vlastele, smeštenih u oblasti nekadašnjeg Svrčinskog jezera, severoistočno od Uroševca. Arhiepiskop Danilo Drugi krunisao je 23-godišnjeg Dušana Stefana Nemanjića za kralja srpskih i pomorskih zemalja. Za prvog srpskog cara Dušan Nemanjić krunisan je na Vaskrs u tvrđavi Kale u Skoplju, tada srpskoj prestonici 16. aprila 1346. godine, za cara Srba, Grka, Bugara i Arbanasa. Istovremeno je proglašena Srpska patrijaršija, sa prvim srpskim patrijarhom Joanikijem. Stefan Uroš Četvrti Dušan Nemanjić, poznat i kao Dušan Silni (rođen oko 1308 — 20. decembar 1355) je bio srpski srednjovekovni kralj (1331 — 1345) i prvi srpski car (1346 — 1355). Bio je sin kralja Stefana Uroša Trećeg Dečanskog i otac cara Stefana Uroša Petog, u narodu prozvanog Nejakim, poslednjeg vladara iz dinastije Nemanjića. Dušan je sa vlasti zbacio svog oca Stefana Dečanskog, uz pomoć vlastele nezadovoljne politikom Stefana Dečanskog prema Bugarskoj i Vizantiji, nakon bitke kod Velbužda. Dušan je značajno proširio granice srpske države, koja je tada izlazila na tri mora, prema jugu, sve do Korintskog zaliva, iskoristivši unutrašnje nemire u Vizantiji. Po osvajanju velikih vizantijskih teritorija Stefan Dušan se 1346. proglasio za cara Srba, Grka (tj. Romeja), Bugara i Arbanasa, srpsku crkvu je sa ranga arhiepiskopije uzdigao na rang patrijaršije, da bi ga prvi srpski patrijarh Joanikije 1346. krunisao. Poznat je i po donošenju Dušanovog zakonika koji je donet na saboru vlastele i crkvenih velikodostojnika, održanom na Vaznesenje 21. 5. 1349. godine u Skoplju (135 članova), i dopunjen je na saboru održanom 31. 8. 1354. godine u Serezu (66 članova). Car Dušan Silni je završio Manastir Dečane 1335. godine, zadužbinu svoga oca, a njegova najznačajnija zadužbina bio je Manastir Svetih Arhangela kod Prizrena, gde se nalazio i njegov grob. Bez obzira na to, Stefan Dušan je jedini vladar iz dinastije Nemanjića koji nije bio proglašen za sveca posle smrti. Prerana smrt cara Dušana, kažu istoričari, uticala je da stvori državu koja bi zamenila Romejsko i Vizantijsko carstvo. Njegova kruna se drži u Cetinjskom manastiru u Crnoj Gori. Prilikom istraživanja i otkopavanja u Svetim Arhanđelima 1927. godine otkriven je njegov grob. Tada su njegove kosti prenete u Patrijaršiju u Beogradu, a od 1968. njegove kosti se nalaze u crkvi Svetog Marka, takođe u Beogradu. Grob cara Dušana u svetim Arhanđelima je restaurisan 1965. godine, što je i napisano na mermernoj ploči, gde je bio sahranjen 20. decembra 1355. godine. Z. Vlašković

Podeli na: