sreda, 28. septembra 2022. | 09:11
Najnovije vesti

Posvećena prognanima iz Prištine

Priština na razmeđi vekova- nova knjiga Vesne Zarković

 

Emotivno, jer je i sama prognana iz Prištine, autorka u predgovoru zaključuje, ono što je bio cilj pre više od jednog veka, danas je ostvaren, jer srpskog stanovništva u gradu gotovo da i nema. U najnovijem razmeđu vekova iz Prištine je ratom proterano više od 40.000 Srba. O njihovom nekadašnje prisustvu, nadamo se i budućem svedoči i dalje, gotovo usamljena, crkva Setog Nikole u nekadašnjoj Varoš mahali. Želimo da i ova knjiga bude svedok njihovog postojanja, a ako i delimično uspe u tome smatraćemo da je zadatak ispunjen, kaže autorka.
Leposavić, 10. Jula- Monografija Priština na razmeđi vekova, Vesne Zarković, nastala je u okviru projekta, Materijalna i duhovna kultura Kosova I Metohije, koji je odobrilo I sufinansira Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije.
Samu knjigu, autorka je posvetila prognanima iz Prištine. Sadrži pet celina koje obuhvataju, Istorijski razvoj, Prisustvo Srbije , Kulturno –prosvetne prilike , Slike Prištine, a dokumentovani su i zulumi koji su činjeni srpskom stanovništvu u ovom gradu.
U predgovoru autorka ističe da Priština nije imala monografiju koja svedoči o njenom razvoju. ‘’Iako većina naših gradova ima korene u dalekoj prošlosti, njihovo poučavanje često započinje u periodu nastanka savremene srpske države u XIX veku , kada ponovo postaju ‘’srpski gradovi’’ u pravom smislu reči. Nije teško uočiti da je do preokreta došlo pre oko 150 godina, kada je jedan deo gradova u potpunosti oslobođen turskih vojnika i vlasti. Priština je najduže ostala pod turskom vlašću, pa je I zbog toga bez adekvatne monografije.’’
Kako je u knjizi rečeno, Priština je najveći grad Stare Srbije severno od Šar planine i sedište Kosovskog vilajeta od 1878. Do 1888. godine. Iako su i drugi gradovi na današnjoj teritoriji Kosova i Metohije preživljavali teške trenutke, može se reći da Priština uz sve specifičnosti, predstavlja reprezentativni primer za proučavanje življenja i preživljavanja srpskog naroda na ovim prostorima.
Knjiga Priština na razmeđi vekova, po želji autorke, treba da podstakne nova isrtraživanja i proučavanja. Aktuelnost teme potvrđena je i najnovijim događanjima. Priština zaokuplja pažnju kako naučnika, tako i pragmatičnih političara.
Kao zaključak u svom predgovoru autorka zaključuje da je ono što je bio cilj pre više od jednog veka danas u najvećoj meri ostvareno, jer je iz Prištine proterano oko 40.000 Srba.
Knjiga je bogato ilustrovana starim fotografijama, a prevedena je na engleski i ruski jezik. Glavni I odgovorni urednik je prof. dr Dragan Tančić, a izdavač je Institut za srpsku kulturu Priština- Leposavić.

Beleška o autoru
Vesna Zarković (Sekulić) rođena j u Kosovskoj Mitrovici 1973. godine. Diplomirala je istoriju na Filozofskom fakultetu u Prištini 1997. godine. Magistrirala je sa temom ”Afera u Ibarskom Kolašinu 1901-1902. godine, a doktorirala sa temom ”Kosovo i Metohja u politici velikih sila krajem XIX i početkom XX veka.
Radi kao naučni saradnik u Institutu za srpsku kulturu Priština sa sedištem u Leposaviću. Predavač je i na Učiteljskom fakultetu Prizren- Leposavić. Oblasti njenog interesovanja su istorija srpskog naroda u Staroj Srbiji i uticaj velikih sila na odnose Srba i Albanaca na prostoru Kosova i Metohije.
Objavila je monografije Afera u Ibarskom Kolašinu 1901-1902. Godine , Kosovo i Metohija od Berlinskog kongresa do raspada SFRJ, istorijski, etnički, bezbednosni aspekti, sa Srđanom Slovićem i Kosovo i Metohija u politici velikih sila 1896-1908. Godine.
Učesnik je brojnih međunarodnih skupova i konferencija u zemlji i inostranstvu, kao i autor desetine naučnih radova iz oblasti istorije srpskog naroda u drugoj polovini XIX i početkom XX veka. Udata je i majka devojčice Mione.

V. Vukojević.

Podeli na: