sreda, 28. septembra 2022. | 08:00
Najnovije vesti

Živi zid opomene na počinjeni zločin

Nema istinskog niti pravog pomirenja na ovim prostorima bez rešavanja sudbine prisilno otetih lica i procesuiranja ratnih zločina

 

Parastosom i polaganjem cveća kraj spomen obeležja srpskim žrtvama iz orahovačkog kraja u Velikoj Hoči je obeležena 21. godišnjica od masovnih kidnapovanja, ubistava i proterivanja srpskih civila iz Orahovca, Zočišta, Opteruše, Retimlja i Velike Hoče koje su počinili pripadnci terorističke „Oslobodilačke vojske Kosova” (OVK). Na spomeniku, podno crkve Svetog Jovana na ulazu u Veliku Hoču, koji su više puta skrnavili nepoznati počinioci, 85 imena ispisana na kamenim pločama svedoče o ubijenim, kidnapovanim i nestalim srpskim civilima iz orahovačkog kraja. U periodu od maja meseca 1998. godine do kraja 2000. teroristička „OVK” izvršila je strašan zločin nad srpskim življem iz Orahovca, Velike Hoče, Opteruše, Retimlja, Zočišta, Bratotina zavivši u crno gotovo svaku srpsku kuću. Parastos kraj spomenika stradalnicima u Velikoj Hoči služili su paroh orahovački Velja Stojković, jeromonah Kirilo Dečanac i đakon Milan Stanojević iz Orahovca. Osim meštana Orahovca i Velike Hoče, rodbine orahovačkih stradalnika koja još uvek živi u ova dva mesta, pomenu su prisustvovali i raseljeni članovi porodica pristigli iz raznih krajeva Srbije. Po obavljenom parastosu okupljeni su se poslužili žitom koje su za pokoj duše prineli roditelji Dejana Večevića iz Velike Hoče, ubijenog NATO bombama 1999. godine. Negovan Mavrić, predsednik Udruženja kidnapovanih i ubijenih Srba iz opštine Orahovac je pročitao imena svih postradalih Srba iz ove opštine, i u kratkom obraćanju pred spomenikom je podsetio na tragične događaje koje su zadesile ovaj kraj 1998.godine: – Na današnji dan je orahovački kraj zadesila velika tragedija. Svi Srbi koji su nestali, oteti uli ubijeni, bili su obični ljudi, radnici, poljoprivrednici, roditelji. Oteti su na putu do kuće, na njivi, radnom mestu, u gradu ili selu, na kućnom pragu. Ovaj spomenik, kraj koga im odajemo poštu, živi je zid opomene na počinjeni zločin, jer se na njemu nalaze imena svih srpskih stradalnika ovog kraja iz te 1998. ali i u godinama koje su usledile (1999. i 2000.). U Domu kulture u Velikoj Hoči je posle parastosa, minutom ćutanja, u spomen nevino stradalima, započela tribina sećanja na ubijene, kidnapovane i nestale Srbe iz ovog dela Metohije. Predsednica Udruženja kidnapovanih i ubijenih Srba sa prostora Kosova i Meotohije, Nataša Šćepanović, je u svom obraćanju citirala Zaveštanje grobova i kostiju srpskog župana Stefana Nemanje, podsetivši okupljene da jedan narod ne čine samo oni koji žive na zemlji već i grobovi i kosti u njoj.   ,,Naša groblja su najsvjetliji biljezi našeg naroda i najsvetiji graničnici naše domovine. Ako ti niko živ ne može kazati dokle dopire tvoja zemlja i tvoja baština, potraži kosti i grobove, i mrtvi će ti istinu kazati”. I zato smo se mi danas zbog grobova i kostiju svojih najmilijih, ponovo okupili na svojoj zemlji – rekla je Nataša i podsetila da, na žalost, ni posle 21. godine, za zločine koji su počinjeni nad srpskim civilima iz opštine Orahovac, niko nije odgovarao. Ispred Kancelarije za Kosovo i Metohiju Vlade Republike Srbije besedu je proizneo pomoćnik direktora Borislav Tajić, dobar poznavalac tragedije Srba na Kosovu i Metohiji. On je podsetivši na tragediju Srba iz orahovačkog kraja, koje su pripadnici terorističke OVK  nasilno oteli, na tribini sećanja u Velikoj Hoči, rekao da moramo probuditi uspavanu pravdu za orahovačke žrtve.

– Želimo da ovim glasom probudimo uspavanu pravdu za orahovačke žrtve. Ovde smo pred opomenom svakolikog pogaženog dostojanstva, prava na život i identitet, uklesanom imenima svih postradalih, na spomeniku izgrađenom podno manastira Svetog Jovana. Svake godine okupljamo se sa neizrecivom tugom i bolom zbog stradanja ljudi čija je jedina krivica što u danima zastrašivanja, nasilja i terora nisu pobegli i otmičarima prepustili svoje domove i zemlju svojih predaka. Pre tačno 21 godinu nadajući se miru koji je uspostavljen nakon strašnih događaja u Orahovcu i okolnim selima, ljudi su otimani i mučki ubijani na sred sela. Toliko očekivano primirje jednoj strani podarilo je aboliciju od svake odgovornosti, dozvolu da nekažnjeno ubijaju, pale i proteruju, a drugoj samo patnju, jad i bol – naglasio je pomoćnik direktora Kancelarije za KiM i kao primer najtragičnije porodice na Kosovu i Metohiji naveo porodicu Kostić iz Retimlja. Pomoćnik direktora Kancelarije za Kosovo i Metohiju Borislav Tajić je podsetio da je Kancelarija za Kosovo i Metohiju od momenta progona i raseljeništva u svakoj prilici posvećena razumevanju potreba i svakom vidu porške žiteljima ovog kraja. Predsednik Privremenog organa za opštinu Orahovac  Jovan Đuričić je podsetivši na strašan zločin koji je počinila takozvana OVK rekao da su se kod preostalog srpskog stanovništva ovog kraja obistinile crne slutnje da među kidnapovanima i otetima nema preživelih. – Samo Bog zna kako su i koliko mučeni. Tek nekoliko godina posle, većina ubijenih je pronađena, njihovi posmrtni ostaci su identifikovani i sahranjeni… I pored toga što su ugasili život gotovo u svim selima u našoj opštini, gde su do 1999. godine živeli Srbi uništili su skoro sve tragove postojanja, uništili su nam groblja i crkve i sve što podseća na srpsko – naglaso je Đuričić. Od 17 – 22. jula 1998. godine, tokom oružanog napada pripadnika tzv. Oslobodilačke vojske Kosova na Orahovac i okolna srpska sela, kidnapovano je oko 100 srpskih civila, a u napadima ubijeno sedmoro (Aleksandar Majmarević, Jagoš Filđokić, Vekoslav Kazić, Borivoje Simić, Anđelko Kostić, Velika Petrović i Predrag Blagojević) . Kidnapovano je i posle dva dana intervencijom Međunarodnog crvenog krsta oslobođeno iz jednog od logora terorističke OVK, sedmočlano bratstvo manastira Sveti Vrači u Zočištu sa još 35-oro starih i hendikepiranih Srba iz Zočišta i okolnih sela. Iz sela Retimlje je kidnapovano šesnaest Srba ( četrnaest Kostića i dva Nikolića). Iz sela Opteruša su u logor odvedena devetorica Srba ( Božanići, Burdžići, Simići). Sa kidnapovanima iz Orahovca i Velike Hoče broj kidnapovanih se popeo na 43oje. Kidnapovana su i četiri lica romske nacionalnosti. Godine 2005, u jami Volujak u opštini Klina i masovnoj grobnici kod Mališeva, pronađeni su posmrtni ostaci 36oro Srba, dok je sudbina preostalih još uvek nerasvetljena. U selima Retimlje, Opteruša i Zočište niko se od Srba do današnjeg dana nije vratio. O. Radić

Podeli na: